Konteyner seçimi ve yükleme planlaması

Konteyner planlaması, ihracat maliyetinde en çok kazanç bırakan ama en az üzerinde durulan başlık. Sebebi basit: hesabın kolay göründüğü ama kolay olmadığı bir alan.

En yaygın yöntem hacmi bölmek: "konteyner 67 m³, ürünüm 0,12 m³, demek ki 558 adet sığar." Bu hesap neredeyse her zaman yanlış çıkıyor.

İki sınır: hacim ve ağırlık

Konteyner iki farklı sınırla dolabiliyor ve hangisi önce dolarsa konteyner o noktada biter.

Gerçek kapasite, bu ikisinden küçük olanı:

Hacme göre kapasite  : 480 adet
Ağırlığa göre kapasite : 312 adet
Gerçek kapasite       : 312 adet

Bu ayrımı yapmadan verilen fiyat, ağır ürünlerde sistematik olarak düşük çıkıyor — çünkü konteyner başına düşen adet gerçekte olduğundan fazla varsayılıyor ve birim navlun olduğundan küçük görünüyor.

Konteyner yükleme hesaplayıcısı bu iki sınırı ayrı ayrı hesaplayıp küçük olanı gösteriyor, böylece hangi sınırın bağlayıcı olduğunu doğrudan görüyorsunuz.

Hacim bölmesi neden yanlış sonuç veriyor

Konteynerin iç hacmi bir kutu değil, bir dikdörtgenler prizması ve içine dizdiğiniz kutular da öyle. İki prizmanın hacmini bölmek, birinin diğerine kaç kez sığdığını vermiyor.

Bir örnek. Konteyner iç uzunluğu 5,90 m, kutunuz 0,80 m uzunluğunda:

5,90 ÷ 0,80 = 7,375 → 7 kutu sığar, 0,30 m boşluk kalır

Aynı şey genişlik ve yükseklik için de geçerli. Üç boyutta oluşan bu artık boşluklar toplandığında, hacim bölmesinin verdiği sayı ile gerçek yerleşim arasında belirgin bir fark çıkıyor.

Bir de kutunun duruşu var. Aynı kutu altı farklı yönde dizilebiliyor ve hangi duruşun daha çok adet sığdırdığı ölçülere göre değişiyor. Çoğu firma tek bir duruşu deneyip bırakıyor.

Palet düzeni

Paletli yükleme ile paletsiz yükleme arasında gerçek bir seçim var.

Paletsiz (dökme dizim) daha çok ürün sığdırıyor. Palet yüksekliği ve palet üstünde kalan boşluk kaybolmuyor. Buna karşılık elleçleme el gücüyle yapılıyor, yükleme ve boşaltma uzuyor, hasar riski artıyor.

Paletli yükleme hızlı ve güvenli. Alıcının deposunda forklift ile alınıyor, hasar azalıyor. Bedeli hacim kaybı.

Paletli çalışıyorsanız iki şeye dikkat edin:

Palet ölçüsü hedef pazara uygun olmalı. Farklı bölgelerde farklı standart palet ölçüleri yaygın. Alıcının deposu ve raf sistemi belirli bir ölçüye göre kuruluysa, farklı ölçüde palet göndermek alıcıya iş çıkarıyor.

Palet üstü düzen kutu ölçüsüne oturmalı. Palet üzerinde kalan birkaç santimetrelik boşluk her katta tekrarlanıyor ve konteyner boyunca çarpılıyor.

20'lik mi, 40'lık mı, yüksek hacimli mi?

Sık sorulan soru ve cevabı yükün yoğunluğunda.

Yoğun yükte iki adet 20'lik. Yoğun ürünlerde konteyner ağırlıktan doluyor. 40'lık konteynerin yük taşıma sınırı, 20'liğin iki katı değil — hacmi iki kat olsa da taşıyabileceği yük buna orantılı artmıyor. Bu yüzden ağır yüklerde iki adet 20'lik, bir adet 40'lıktan daha fazla mal taşıyor.

Hafif yükte 40'lık, hatta yüksek hacimli tipi. Hacimden dolan yüklerde fazladan yükseklik doğrudan kazanç. Yüksek hacimli konteynerin iç yüksekliği standart 40'lıktan yaklaşık 30 cm fazla; kutu yüksekliğiniz uygunsa bu fark bir kat daha ekleyebiliyor.

Karşılaştırmayı fiyatla birlikte yapın: iki adet 20'liğin navlunu genellikle bir adet 40'lıktan yüksek, ayrıca terminal masrafları konteyner başına işliyor. Kazandığınız yük ile artan masrafı yan yana koyun.

Varış ülkesindeki kara yolu sınırı

Az konuşulan ama gerçek bir sorun. Konteyneri deniz taşıması için yasal sınıra kadar doldurmak mümkün; ancak varış ülkesinde o konteyneri limandan alıcının deposuna götürecek olan kamyon, kendi ülkesinin kara yolu ağırlık sınırlarına tabi.

Bazı ülkelerde bu sınır, konteynerin taşıyabileceği yükün altında kalıyor. Sonuç: konteyner limana varıyor ama karayoluyla taşınamıyor. Ya limanda kısmi boşaltma yapılıyor — ek masraf ve zaman — ya da konteyner bekliyor ve bekleme bedelleri işlemeye başlıyor. Bu bedellerin nasıl işlediğini navlun nasıl hesaplanır rehberinde ele aldık.

Önlem tek cümlelik: yeni bir pazara ilk sevkiyatı yapmadan önce alıcıya sorun — "bu ağırlıkta bir konteyneri limandan deponuza kara yoluyla çekebiliyor musunuz?" Alıcı kendi ülkesindeki sınırı biliyor.

Yükleme planını çıkarmak

Yükleme planı üç girdiyle çıkıyor:

1. Kutu dış ölçüleri ve dolu ağırlığı. İç ölçü değil dış ölçü; karton kalınlığı ve varsa köşe koruması dahil.
2. Konteyner iç ölçüleri ve yük sınırı. Kapı açıklığı da önemli — bazı yükler içeri sığsa da kapıdan geçmiyor.
3. İstifleme kısıtı. Kutunun üzerine kaç kat yük binebileceği. Alt sıradaki kutuların ezilmesi, kazanılan hacimden pahalıya mal oluyor.

Bu üç girdiyle en çok adet sığdıran yerleşimi bulun, sonra toplam ağırlığı yük sınırıyla karşılaştırın. Konteyner yükleme hesaplayıcısı bu adımları birlikte yapıyor ve paletli düzen seçeneği de sunuyor.

Çıkan planı iki yerde kullanın:

Çeki listesinde. Kaç kolinin hangi ölçüde ve ağırlıkta gittiği, gümrükte fiziki kontrol yapılırsa karşılaştırılan belge. Uyuşmayan liste malın beklemesine yol açıyor; belgelerin tamamı ihracat için gereken belgeler ve yetkiler rehberinde.

Alıcıya gönderin. Boşaltma planını buna göre yapıyor, kısmi teslimlerde hangi kolinin nerede olduğu belli oluyor. Küçük bir jest ama profesyonellik izlenimi bırakıyor.

Yükleme verimliliği fiyata nasıl girer

Konteyner başına sığan adet arttığında birim navlun düşüyor ve bu düşüş doğrudan fiyat avantajına dönüşebiliyor — ya fiyatı düşürüp rekabet edersiniz ya da marjı korursunuz.

Etkiyi görmek için ihracat maliyet hesaplayıcısında adet sayısını değiştirip birim maliyetin nasıl hareket ettiğine bakın. Fiyatın bütününü teslim şekline göre kurma yöntemi ihracat fiyatı nasıl hesaplanır rehberinde; masrafın hangi noktada alıcıya geçtiği ise Incoterms 2020 nedir, hangisini seçmeli rehberinde.

Tasarım kararı, lojistik kararıdır

Bu rehberdeki en kalıcı tespit şu: konteyner verimliliği sevkiyat aşamasında değil, ürün ve ambalaj tasarımı aşamasında belirleniyor.

Ambalaj ölçüsü palet ve konteyner ölçüsüne göre seçilmiş bir ürün, ömrü boyunca her sevkiyatta avantaj üretiyor. Seçilmemiş bir ürün ise her sevkiyatta boşluk taşıyor ve o boşluğun navlununu ödüyor.

Bu yüzden ihracata yönelen firmalarda ambalaj kararı satış ve lojistiğin birlikte vereceği bir karar. Ürün tasarımına da uzanıyor: demonte edilebilen, iç içe geçen veya düz paketlenebilen bir tasarım, aynı konteynerde kat kat fazla ürün taşıyor.

Hangi pazarın hangi hacimde ve hangi sıklıkta sipariş verdiğini bilmeden bu kararları vermek zor. Ürününüzü fiilen ithal eden alıcıları ve sipariş büyüklüklerini çıkardığımız Hedef Pazar ve Alıcı Listesi Raporu, ambalaj ve konteyner kararlarınızı gerçek talebe göre kurmanızı sağlıyor.